هيچ‌يك از آنان داراى حمايت زيادى از جانب توده‌ها نبودند . آنان جز با كمك عايشه كه اكنون موضع خود را از عيب‌جويى افراطى نسبت به عثمان به خونخواهى از او تغيير داده بود ، هرگز نمىتوانستند كوششهاى خود را به ثمر رسانند . با راه‌پيمائى به سوى بصره در سال 36 / 656 سه نفرى على ( ع ) را تهديد به تجزيه عراق از او نموده و با ايجاد مسأله‌اى مشابه در عراق طغيان شام را مضاعف كردند . پس از ترديد زياد ، سرانجام على ( ع ) به سوى كوفه حركت كرد و در آنجا موفّق به جمع‌آورى نيروى قوى و كافى به منظور شكست عايشه و دستيارانش در جنگ جمل گرديد . طلحه و زبير به قتل رسيدند و عايشه را به اسارت گرفته و در كمال سلامت و پاكى به مدينه گسيل داشتند . على ( ع ) با تثبيت موقعيّت خود در عراق بر آن شد تا مسئلهء بسيار خطرناك‌تر معاويه را حلّ و فصل كند . معاويه خويشاوند عثمان ، دعوى انتقام از خون ( 35 ) او را داشت و اين اعتراضى بود كه على ( ع ) آن را رد كرده و مىگفت كه فرزندان عثمان شايستگى بيشترى به احقاق اين حق دارند ( 36 ) معاويه مىدانست كه اگر على ( ع ) قدرت خود را استحكام بخشد او را از حكومت شام كنار خواهد گذاشت . تنها راه جلوگيرى از اين كار اين بود كه با ارائهء شرايطى كه در آن على ( ع ) به مقام خلافت منصوب شد ، عنوان خلافت او را مورد سؤال قرار دهد و اين كار مشكلى نبود . حاميان على ( ع ) بخصوص قراء به شدت مخالف هرگونه مصالحه‌اى با معاويه بودند و مالك اشتر با على ( ع ) مشورت كرد كه خود را در مكاتبات با حاكم شام درگير نكند . با وجود بر اين على ( ع ) كوشيد در مقابله با دشمن راه‌حلهاى مسالمت‌آميز در پيش گيرد و چون موفقيّتى حاصل نگرديد و مسلّم شد كه معاويه تصميم به جنگ گرفته است ، على ( ع ) با نيروهاى خود به منظور روبرويى با شاميان به سوى آنان اردوكشى كرد . برخورد صفين كه نتيجه‌اش حكميت بود كاملا و با نقد و بررسى مورد مطالعه عده‌اى از دانشمندان قرار گرفته است و مقصود ما در اينجا رفتن دوباره اين راه طى شده نيست . كافى است توجّه كنيم كه موقعيّت على ( ع ) با ظهور خوارج به سرعت بحرانى شد و حكميّت اذرح به طور مداوم قدرت او را سائيد . در حالى كه